Softbol: Tarihsel Gelişimi ve Kuralları
Tarihsel Gelişim
Softbol, beyzbolun bir türevi olarak ortaya çıkmıştır ve daha küçük
sahalarda oynanan, hızlı ve dinamik bir spordur.
·
1887 - ABD, Chicago: George Hancock
tarafından kapalı alanda oynanmak üzere geliştirildi.
·
1933 - Softbol Resmileşti: Chicago’daki
turnuva ile kuralları belirlenmeye başladı.
·
1952 - Uluslararası Softbol Federasyonu (ISF) kuruldu.
·
1996 - Olimpiyat Sporu Oldu: Softbol,
Atlanta Olimpiyatları’nda resmi spor dalı olarak yer aldı.
·
2008 - Olimpiyatlardan Çıkarıldı: Ancak halen
dünya çapında profesyonel turnuvalar düzenlenmektedir.
Türkiye’de Softbol
·
Türkiye’de softbol, 2000’li yıllarda tanınmaya
başladı.
·
Türkiye Beyzbol ve Softbol Federasyonu (TBSF) bu sporu
geliştirmek için çalışmalar yapmaktadır.
·
Özellikle üniversite takımları ve amatör
liglerde softbol oynanmaktadır.
Softbol Kuralları
(Ayrıntılı)
Softbol, beyzbol ile benzerlikler taşısa da, kendine özgü kuralları vardır.
1. Oyun Alanı ve
Ekipmanlar
·
Saha: Softbol
sahası, beyzbol sahasına göre daha küçüktür. Bazalar arası mesafe 18.3 metre, atış mesafesi 13.1 metredir.
·
Top: Beyzbol
topuna göre daha büyük ve yumuşaktır, çapı 30.5 cm’dir.
·
Sopa (Bat): Genellikle
alüminyum veya kompozit malzemeden yapılır, uzunluğu 86 cm’ye kadar çıkabilir.
·
Eldiven: Yakalamayı
kolaylaştırmak için özel olarak tasarlanmıştır.
·
Koruyucu Ekipmanlar: Kask, göğüs
koruyucu ve dizlik gibi güvenlik ekipmanları kullanılır.
2. Oyun Formatı ve
Süresi
·
Softbol maçları 7 devre (inning) üzerinden oynanır.
·
Her takım, savunma
ve hücum olarak sırayla oynar.
·
Hücum takımı topa
vurarak sayı kazanmaya, savunma takımı rakip oyuncuları out yapmaya çalışır.
3. Takım ve Oyuncu
Pozisyonları
·
Bir takım 9
veya 10 oyuncudan oluşur.
·
Pozisyonlar:
o
Atıcı (Pitcher) - Topu vuran
oyuncuya atar.
o
Yakalayıcı (Catcher) - Atıcının
attığı topları yakalar.
o
Birinci, ikinci ve üçüncü
baz oyuncuları (First, Second, Third Baseman) - Bazları korur.
o
Kısa stop (Shortstop) - İkinci ve
üçüncü baz arasındaki topları karşılar.
o
Sol, merkez ve sağ dış saha
oyuncuları (Outfielders) - Uzak vuruşları yakalamaya çalışır.
4. Sayı Alma ve Oyunun
Amacı
·
Oyunun amacı, topa
vurup bazaları dolaşarak sayı (run) kazanmaktır.
·
Vurucu topa vurduktan sonra 1. baz, 2. baz, 3. baz ve anavatan (home plate) sırasıyla geçilirse 1
sayı kazanılır.
5. Atış (Pitching)
Kuralları
·
Atış alttan
(underhand) yapılır.
·
Atıcı, atış bölgesinde en az bir ayağı sabit durarak atış yapmalıdır.
·
Atış strike
bölgesine isabet ederse, hakem bunu "strike" olarak değerlendirir.
·
3 Strike = Out olur ve
vurucu oyun dışı kalır.
·
Eğer atıcı 4 kötü atış (ball) yaparsa, vurucu ilk baza yürüyerek geçebilir.
6. Vuruş ve Koşu
Kuralları
·
Vurucu, topu
saha içine düşürmelidir.
·
Faul Vuruşlar: Oyun dışı
alana düşen toplar geçersizdir (faul
ball).
·
Eğer top havada yakalanırsa, vurucu direkt out olur.
·
Koşucu bazlar arasında
ilerlerken, savunma oyuncuları topu bazlara atarak onları yakalayabilir.
7. Out Olma Durumları
·
3 Strike alındığında vurucu
out olur.
·
Savunma oyuncusu topu havada
yakalarsa vurucu out olur.
·
Baz koşucusu, top elindeki
savunma oyuncusu tarafından basılırsa out olur.
8. Softbolun Farklı
Türleri
·
Fastpitch Softbol: Atışlar hızlıdır,
profesyonel turnuvalarda oynanır.
·
Slowpitch Softbol: Daha yavaş atışlarla
oynanır, eğlence amaçlı tercih edilir.
Dünyaca Ünlü Softbol
Oyuncuları
·
Jennie Finch (ABD): Softbol tarihinin en
ünlü atıcılarından biri.
·
Cat Osterman (ABD): Olimpiyat madalyalı
efsanevi softbol oyuncusu.
·
Monica Abbott (ABD): Hızlı atışlarıyla
tanınan profesyonel softbolcu.
·
Yu Yamamoto (Japonya): Japonya’nın
en iyi softbol oyuncularından biri.
·
Stacey Porter (Avustralya):
Avustralya’nın en başarılı vurucularından biri.
Sonuç
Softbol, hızlı, eğlenceli ve taktiksel bir spor dalıdır. Beyzbola
benzer kurallara sahip olmasına rağmen, daha küçük sahalarda oynanması ve
farklı vuruş teknikleri ile ayrışmaktadır. Türkiye’de gelişmekte olan bir
spor dalı olup, amatör liglerde yaygınlaşmaktadır.
